Wygląd i usposobienie: co mówią tradycje o ascendencie w Koziorożcu
Opisujemy, co mówią dawne i nowsze tradycje astrologiczne, ze źródłami. To nie są nasze
przepowiednie ani porady. Fragmenty o zdrowiu, śmierci bliskich i małżeństwie pomijamy.
Zachodnia klasyczna
William Lilly (1647)
Koziorożec: dom Saturna; znak nocny, zimny, suchy, melancholijny, ziemski, żeński, przesilenia, kardynalny, ruchomy, domowy, czworonożny, południowy; wywyższenie Marsa.
Wygląd, gdy ten znak wschodzi: zwykle ciało suche, niewysokie; twarz pociągła, chuda i wąska, rzadka broda, czarne włosy, wąski podbródek, długa cienka szyja i wąska pierś. Lilly dodaje, że przy Koziorożcu na ascendencie często widywał jasne włosy, i sądzi, że to bardziej cecha rodziny niż znaku.
Źródło: William Lilly, Christian Astrology, Londyn 1647 (skan Wellcome Collection); ks. I, rozdział „The Nature, Description and Diseases signified by the twelve Signs”. Sprawdzone 8.10.2026.
Pominięte: choroby przypisane znakowi; miejsca i kraje, które Lilly też podaje, nie dotyczą osoby.
Ptolemeusz (II w.)
Koziorożec to znak żeński i nocny; znak przesilenia: na jego początku Słońce „zawraca” i zaczyna się zima. Jest domem Saturna i należy do trygonu z Bykiem, Panną i Koziorożcem, któremu rządzą Wenus za dnia i Księżyc nocą.
Źródło: Klaudiusz Ptolemeusz, Tetrabiblos, II w.; przekład F. E. Robbins, Loeb Classical Library 1940 (LacusCurtius); ks. I, rozdz. 11 (znaki przesilenia, równonocy, stałe i dwuciałowe), 12, 17 (domy), 18 (trygony). Sprawdzone 8.10.2026.
Zachodnia nowoczesna
Alan Leo (1920)
Znak ziemski i kardynalny: usposobienie ciche, stateczne i wytrwałe, cierpliwe, wytrzymałe i taktowne. Czasem skłonność do melancholii i zbyt poważnego nastroju, trochę brak pogody, nadziei i lekkości. Opanowanie i duża samokontrola, siła woli. Cele osiąga się wytrwale, mimo wielu przeszkód; oszczędność, ostrożność i rozwaga; ambicja władzy.
Dalszej części opisu nie da się odczytać w dostępnych skanach. Streszczamy tylko to, co czytelne.
Wygląd według Leo: ciało niskie i szczupłe, zwykle niezbyt zgrabne; twarz długa i chuda, zazwyczaj nieładna; podbródek długi, często wysunięty; mała, cienka, krzywa szyja; włosy bardzo ciemnobrązowe lub czarne, czasem granatowoczarne, proste; wąska pierś i zwykle słabe kolana. Leo zastrzega, że znak Księżyca i znak, w którym stoi władca ascendentu, „znacznie zmieniają” te opisy.
Źródło: Alan Leo, The Key to Your Own Nativity, Modern Astrology Office, Londyn 1920 i 1927 (ta sama paginacja); rozdz. I „The Ascendant and the Rising Sign”, s. 1–9. Sprawdzone 8.10.2026.
Wedyjska
Brihat Jataka (Varahamihira, VI w.)
W tradycji wedyjskiej ascendent (lagnę) liczy się w zodiaku gwiazdowym (ayanamsa Lahiri, dziś około 24°), więc znak bywa inny niż w zodiaku zachodnim, zwykle wcześniejszy. Tu: Koziorożec (Makara).
Brihat Jataka nie opisuje osoby po znaku wschodzącym; podaje naturę znaku (rozdz. I) i obrazy trzech wschodzących dekanów, drekkan (rozdz. XXVII).
Koziorożec (Makara): kształt: krokodyl z głową jelenia; część ciała Kalapuruszy (bóstwa czasu): kolana; władca: Saturn; nocny, wschodzi stopami; dobroczynny, żeński, ruchomy; strona świata: południe; wywyższenie Marsa (28°), upadek Jowisza; rodzaj: pierwsza połowa wodna, druga czworonożna; kolor: biało-czerwony.
Dekany: „mężczyzna porośnięty włosem, silny jak morski potwór, o ciele dzika, z kółkiem w nosie i w kajdanach, o zniekształconej twarzy” (0–10°); „kobieta biegła w sztukach, o oczach jak płatki lotosu, czarna, pragnąca wielu rzeczy, z żelaznymi kolczykami” (10–20°); „kinnara (niebiańska istota) okryta wełną, z kołczanem, łukiem i w kolczudze, niosąca na ramionach dzban wysadzany klejnotami” (20–30°).
Źródło: Varahamihira, Brihat Jataka, VI w.; przekład N. Chidambaram Iyer, Madras 1885; rozdz. I, strofy 4–20 (z przypisami tłumacza); rozdz. XXVII „On the Drekkanas”. Sprawdzone 8.10.2026.