Wygląd i usposobienie: co mówią tradycje o ascendencie w Byku
Opisujemy, co mówią dawne i nowsze tradycje astrologiczne, ze źródłami. To nie są nasze
przepowiednie ani porady. Fragmenty o zdrowiu, śmierci bliskich i małżeństwie pomijamy.
Zachodnia klasyczna
William Lilly (1647)
Byk: znak ziemski, zimny, suchy, melancholijny, żeński, nocny, stały, domowy czyli zwierzęcy, z trygonu ziemskiego, południowy; nocny dom Wenus.
Wygląd, gdy ten znak wschodzi: wzrost niski, ale postać pełna, mocna i dobrze zbudowana; szerokie czoło, duże oczy, duża twarz, szerokie, mocne ramiona, duże usta i grube wargi, grube dłonie, czarne, szorstkie włosy.
Źródło: William Lilly, Christian Astrology, Londyn 1647 (skan Wellcome Collection); ks. I, rozdział „The Nature, Description and Diseases signified by the twelve Signs”. Sprawdzone 8.10.2026.
Pominięte: choroby przypisane znakowi; miejsca i kraje, które Lilly też podaje, nie dotyczą osoby.
Ptolemeusz (II w.)
Byk to znak żeński i nocny; znak stały: gdy jest w nim Słońce, wilgoć, ciepło, suchość i chłód pory roku, która zaczęła się w poprzednim znaku, „dotykają nas mocniej”, nie dlatego, że pogoda jest wtedy bardziej skrajna, ale dlatego, że już do niej przywykliśmy. Jest domem Wenus i należy do trygonu z Bykiem, Panną i Koziorożcem, któremu rządzą Wenus za dnia i Księżyc nocą.
Źródło: Klaudiusz Ptolemeusz, Tetrabiblos, II w.; przekład F. E. Robbins, Loeb Classical Library 1940 (LacusCurtius); ks. I, rozdz. 11 (znaki przesilenia, równonocy, stałe i dwuciałowe), 12, 17 (domy), 18 (trygony). Sprawdzone 8.10.2026.
Zachodnia nowoczesna
Alan Leo (1920)
Znak stały i ziemski. Usposobienie kochające i czułe, zamiłowanie do przyjemności i do piękna we wszystkim; często talent do muzyki lub sztuki i dobry gust w kolorach, melodii, ubiorze i ozdobach. Spokój, opanowanie, stanowczość i silna wola, miłość pokoju i harmonii. Praktyczność: wszystko sprawdza się w praktyce, a ludzi, rzeczy i idee ceni się za ich użyteczność. Wytrwałość i cicha stanowczość, pewna skrytość i skupienie na sobie, czasem wielki upór; trudno o zmiany i przystosowanie. Życie płynie utartymi korytami. Trudno ulec innym, cierpliwa praca po swojemu. Gniew przychodzi powoli, ale uraza zostaje. Utrwalone poglądy, silne uczucia i pragnienia, zdolność do silnych namiętności, a zarazem dobroduszność i zamiłowanie do wygody i odpoczynku. Władca znaku: Wenus.
Wygląd według Leo: ciało niskie, pełne, dobrze zbudowane; pełna twarz i oczy, krótka gruba szyja, pełne wargi, szerokie nozdrza i usta, lśniąca, często nieco śniada twarz, szerokie mocne ramiona, krótkie grube dłonie; włosy ciemne, czasem czarne, zwykle kręcone, zwłaszcza z przodu, często z kosmykiem na czole. Leo zastrzega, że znak Księżyca i znak, w którym stoi władca ascendentu, „znacznie zmieniają” te opisy.
Źródło: Alan Leo, The Key to Your Own Nativity, Modern Astrology Office, Londyn 1920 i 1927 (ta sama paginacja); rozdz. I „The Ascendant and the Rising Sign”, s. 1–9. Sprawdzone 8.10.2026.
Wedyjska
Brihat Jataka (Varahamihira, VI w.)
W tradycji wedyjskiej ascendent (lagnę) liczy się w zodiaku gwiazdowym (ayanamsa Lahiri, dziś około 24°), więc znak bywa inny niż w zodiaku zachodnim, zwykle wcześniejszy. Tu: Byk (Vrishabha).
Brihat Jataka nie opisuje osoby po znaku wschodzącym; podaje naturę znaku (rozdz. I) i obrazy trzech wschodzących dekanów, drekkan (rozdz. XXVII).
Byk (Vrishabha): kształt: byk; część ciała Kalapuruszy (bóstwa czasu): twarz; władczyni: Wenus; nocny, wschodzi stopami; dobroczynny, żeński, stały; strona świata: południe; wywyższenie Księżyca (3°); rodzaj: czworonożny; kolor: biały.
Dekany: „kobieta o włosach obciętych i skręconych w loki, z brzuchem jak dzban, w nadpalonej szacie, spragniona, lubiąca jedzenie i ozdoby” (0–10°); „mężczyzna biegły w rolnictwie, zbożu, domu, krowach, muzyce, tańcu, malarstwie i piśmie, zręczny przy pługu i wozie, z szyją pochyloną jak u wołu, spragniony, o twarzy barana, w brudnej szacie” (10–20°); „mężczyzna o ciele jak słoń, z wielkimi zębami, o stopach jak u wielbłąda, brązowy, przywiązany do barana i zwierząt leśnych” (20–30°).
Źródło: Varahamihira, Brihat Jataka, VI w.; przekład N. Chidambaram Iyer, Madras 1885; rozdz. I, strofy 4–20 (z przypisami tłumacza); rozdz. XXVII „On the Drekkanas”. Sprawdzone 8.10.2026.